De Blikken dominee

[Redactie]

Simon Vuyk roept 'blikken dominee' tot leven.  maandag 30 mei 2011 11:37

Historisch Harlingen vormt het decor voor de thriller De blikken dominee

‘Ta-ra-ra-boem-di-ee, de blikken dominee’ is één van de bekendste straatliederen uit de Nederlandse geschiedenis. Als jongetje heb ik het vaak gezongen, maar ik had geen flauw idee wat het betekende.

In mijn herinnering had de blikken dominee 'zijn gat verbrand/al aan de kachelrand'. In werkelijkheid blijkt hij een moordenaar en kreeg hij in 1894 levenslang voor het doodschieten van zijn veel jongere minnares.

Geert Mak
In zijn net verschenen true thriller De blikken dominee beschrijftmisdaadjournalist Simon Vuyk het verhaal van dominee Johan Barger in geuren en kleuren. Het boek is een prachtige mengeling van Geert Mak, een criminologisch proefschrift over de doodstraf en levenslang en een razendsnelle thriller. Ik neem mijn zwarte hoed af voor Vuyk!

Het verhaal speelt in de tweede helft van de 19e eeuw in Harlingen, met de geschiedenis als decor. Levendig beschrijft Vuyk de komst van de trein, de gevolgen van de industriële revolutie, de woon- en werkomstandigheden en de sociale verhoudingen in de Friese havenplaats, die de meeste mensen alleen kennen van de veerboot naar Vlieland of Terschelling.

Vrouwenmoorden
Vuyk zet twee waargebeurde vrouwenmoorden tegenover elkaar: de eerste in 1859 door de geboren misdadiger Ype de Graaf en de tweede in 1894 door de op het oog keurige dominee Johan Barger alias de Blikken Dominee. De Graaf kreeg de doodstraf en werd in Leeuwarden opgehangen op het Zaailand. Barger werd veroordeeld tot levenslang en zat tot dood vast. Terecht stelt Vuyk de vraag welke straf humaner is.

Een andere vraag is of Barger psychopaat was. Vermoedelijk wel, oordeelt Vuyk terecht, maar destijds was er nog geen Pieter Baancentrum om dat vast te stellen. De psychopatenwet dateert van 1928.

Straatlied
De moordende dominee overleed op 2 mei 1900 in de Blokhuispoort in Leeuwarden. Hij leeft voort in het straatlied:

Ta-ra-ra-boem-di-ee
De blikken dominee
Die schoot met kruit en lood
Zijn arme naaister dood.

Met zijn true thriller heeft Vuyk de blikken dominee opnieuw tot leven gewekt. Een meesterstuk. 

Gerlof Leistra  bron elsevier

 

De blikken dominee

Johan Barger

Een halfjaar na zijn goed ontvangen boek over de moord op Nicky Verstappen, komt onderzoeksjournalist Simon Vuyk met een volgend true crime-boek. Deze keer niet over een recente zaak, maar een moordzaak van… ruim een eeuw geleden.

In het boek De blikken dominee staat het leven centraal van dominee Johannes Barger, die op 6 maart 1894 zijn geheime minnares en huishoudelijke hulp Cato Mirande (23) in zijn studeerkamer doodschoot. De dominee kreeg levenslang en de zaak leidde zelfs tot één van de bekendste straatdeuntjes van Nederland, met de tekst ‘ta-ra-ra-boem-di-ee, de blikken dominee’.

In een voorkamertje van Bargers woning aan de Noorderhaven vond de ontknoping van het liefdesdrama plaats

Dagboek

Het proces tegen Barger werd in die tijd op de voet gevolgd door alle media. Nou ja, alle, in een televisie- en internetloos tijdperk moest men het natuurlijk vooral hebben van couranten en bazuinen. Maar die vochten dan ook om een plaatsje in de rechtszaal, want met name de passages uit het dagboek van de 40-jarige predikant trokken grote belangstelling. De dominee had er nauwgezet in genoteerd hoe hij Cato had verleid en tot het moordplan was gekomen, nadat zij hem had afgewezen. Wat zou er zijn gebeurd met dit dagboek, waarin mogelijk nog veel meer kerkelijke misstanden staan beschreven?

Cato Mirande

Psychopaat

Het was slechts een van de vragen die schrijver Simon Vuyk zich stelde, toen hij ruim een eeuw later besloot zich in deze historische moordzaak te verdiepen. In oude en vergeten archieven ontdekte hij schokkende feiten, die nooit eerder in de openbaarheid zijn gebracht. En van Barger, een geboren Amsterdammer, drong zich al snel het beeld op van een alcoholist en psychopaat, die al een spoor van ellende achter had gelaten toen hij zich met z’n tweede vrouw in Harlingen vestigde, haar bedroog en zijn minnares als dank voor de bewezen diensten naar een andere wereld hielp.

Met de blikken dominee heeft Vuyk een ijzersterk boek afgeleverd, dat een uniek kijkje geeft in Noord-Nederlandse misdaadgeschiedenis.

De blikken dominee
Simon Vuyk
Friese Pers Boekerij
ISBN: 9789033009907

bron PeterRdevries